فاسق ؛ اين ظنّ دوم را « ظنّ مانع » گويند . آيا ظنّ مانع و ممنوع حجّت هستند يا خير ؟ سه قول است : 1 - ظنّ مانع حجّت است و ظنّ ممنوع حجّت نيست . 2 - ظنّ ممنوع حجّت است . 3 - هركدام كه قوىتر بود حجّت است ، ولى اگر هر دو ظنّ مساوى بودند ، هر دو از اعتبار ساقط مىشوند . ظنّ موضوعى : ظنّى را گويند كه در موضوع حكم شرعى اخذ شده باشد . ظنّ نوعى : ظنّ نوعى ، اسبابى را گويند كه غالبا سبب پديدار شدن ظنّ شخصى در ذهن مىشوند ، مانند خبر عادل و اجماع منقول . « 1 » عام و خاص « 2 » يكى از مباحث عمده‌ى اصوليين ، بحث عام و خاص است . در اصطلاح ،

--> ( 1 ) منابع : الكفاية ، ج 2 ، ص 107 و 147 ؛ الرسائل ، ص 24 ؛ الذريعة ، ج 1 ، ص 25 ؛ نهاية الافكار ، ج 3 ، ص 55 ؛ فوائد الاصول ، ج 3 ، ص 88 و 214 ؛ نهاية الاصول ، ص 436 ؛ تهذيب الاصول امام قدّس سرّه ، ج 2 ، ص 130 ؛ الفوائد الحائرية ، فايده 7 ، 8 و 9 ؛ اصول الفقه ، ج 2 ، ص 20 ؛ تهذيب الاصول سبزوارى ، ج 2 ، ص 59 ؛ علم اصول الفقه ، ص 220 . اقسام ظنّ از اصطلاحات الاصول ، ص 161 نقل شد . ( 2 ) الذريعة ، ج 1 ، ص 197 ؛ مبادى الوصول ، ص 119 ؛ الكفاية ، ج 1 ، ص 331 ؛ نهاية الاصول ، ص 317 ؛ الوافية ، ص 109 ؛ تهذيب الاصول امام قدّس سرّه ، ج 2 ، ص 1 ، و المناهج ، ج 2 ، ص 229 ؛ اصول الاستنباط ، ص 131 ؛ اصول الفقه ، ج 1 ، ص 129 ؛ فوائد الاصول ، ج 2 ، ص 511 ؛ علم اصول الفقه ، ص 165 ؛ تهذيب الاصول سبزوارى قدّس سرّه ، ج 1 ، ص 125 ؛ نهاية الافكار ، ج 2 ، ص 505 ؛ العدّة ، ج 2 ، ص 273 ؛ مطارح الانظار ، ص 192 ؛ الفصول ، ص 158 ؛ القوانين ، ص 192 ؛ المستصفى ، ج 2 ، ص 25 ؛ المعتمد ، ج 1 ، ص 189 ؛ المحصول ، ج 1 ، ص 353 ؛ الاحكام آمدى ، ج 1 ، ص 413 ؛ اصطلاحات الاصول ، ص 173 ؛ ارشاد الفحول ، ص 112 ؛ كشّاف اصطلاحات الفنون و العلوم ، ج 2 ، ص 1234 .